بعد از جراحی اسلیو معده، برخی بیماران با وجود انتظار کاهش وزن سریع، دچار ریزه خواری بعد از عمل اسلیو می شوند. ریزه‌خواری (Grazing) به مصرف مکرر و بدون برنامه مقادیر کم غذا گفته می شود که می تواند روند لاغری را مختل کرده یا باعث بازگشت وزن شود. این رفتار معمولا به دلایل هورمونی، روانی یا عادات قبلی ایجاد می شود. در این مقاله از weightlossurgery، به بررسی علت ها و راهکارهای کنترل آن می پردازیم.

چرا بعد از عمل اسلیو معده ریزه خواری رخ می دهد؟ علت های روانی و فیزیولوژیک

تیتر علت	توضیحات
شکل گیری اختلال در روند خواب	کم خوابی اشتها را بیشتر می کند.
گرسنگی های روانی و عادت های قبلی	خوردن احساسی بعد از عمل ادامه می یابد.
کاهش مواد معدنی بدن	کمبود ریزمغذی ها میل به خوردن را افزایش می دهد.
عدم احساس سیری کامل	سیری سریع اما نارضایت بخش است.
افزایش استرس و اضطراب	استرس باعث خوردن مکرر می شود.
تمایل به غذاهای پرکالری	خوراکی های ناسالم اشتها را تحریک می کنند.
مصرف ناکافی پروتئین	کمبود پروتئین گرسنگی را بیشتر می کند.
تاثیر روابط اجتماعی	حضور در جمع باعث خوردن بیشتر می شود.
سابقه ریزه خواری قبل از جراحی	عادت قبلی دوباره تکرار می شود.

علت ریزه خواری بعد از اسلیو معده در اکثر مواقع به دلایل روانی مثل استرس، افسردگی یا احساس تنهایی است. معمولا بیماران اسلیو برای رهایی از این احساسات به ریزه خواری پناه می برند. البته تغییرات سریع در سبک زندگی و رژیم غذایی بعد از اسلیو معده نیز می تواند برخی از بیماران را دچار ریزه خواری کند. در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر درباره دلایل ریزه خواری بعد از اسلیو معده صحبت کنیم.

• مصرف ناکافی پروتئین؛
• بی توجهی به رعایت دستورالعمل های پزشکی بعد از جراحی اسلیو؛
• ایجاد اختلال در روند طبیعی خواب؛
• بالا رفتن سطح استرس؛
• کاهش مواد معدنی مورد نیاز بدن؛
• عدم کنترل هوس جهت مصرف مواد تغذیه ای مورد علاقه؛
• برخورداری از عادت ریزه خواری از زمان قبل از جراحی لاغری؛

1. شکل گیری اختلال در روند خواب

تغییرات جدی برای بی نظمی در چرخه طبیعی خواب جز اصلی ترین دلایل شکل گیری ریزه خواری بعد از عمل اسلیو شناخته می شود. در صورت عدم پاسخ گویی مثبت به سیگنال های خواب توسط مغز، بدن برای جبران انرژی جهت انجام امور اساسی و مورد نیاز، به مغز سیگنال های پرخوری شبانه و عصبی را ارسال می کند.

پس از مصرف مواد تغذیه ای و افزایش کالری ناشی از آن ها در ساعاتی که باید خواب صورت گیرد، بدن چندین ساعت برای سوخت و ساز آن ها و ارسال مجدد سیگنال خوابی به مغز نیازمند زمان است. در واقع با انتقال انرژی به بدن از طریق مواد غذایی (در صورتی که اصلا به آن در زمان خواب احتیاج ندارد)، مانند پمپی جهت بیدار نگه داشتن مغز عمل می کند.

باید بدانید که میزان اشتهای افراد با کمبود خواب به میل کردن مواد غذایی پرکالری بسیار افزایش می یابد. بیمارانی که بعد از عمل اسلیو معده با ایجاد تغییرات جدی در چرخه خواب خود مواجه شدند، باید به پزشک معالج جهت ارائه راهکارهای درمانی مراجعه نمایند. ممکن است در این مرحله از روند درمان، جراح لاغری تصمیمی مبنی بر تجویز داروهای مخصوص جهت رفع مشکل خواب ناکافی در نظر بگیرد.

2. گرسنگی ‌های روانی و عادت های غذایی قبلی

معمولا اکثر افراد چاقی که عمل اسلیو معده انجام می دهند، قبل از این جراحی عادت به خوردن مداوم غذا و خوراکی داشتند، به طوری که این عادت به نوعی از سبک زندگی برای آنها تبدیل شده بود. این افراد ممکن است پس از عمل اسلیو هم به دلیل عادت ها و رفتارهای غذایی قبلی، نیز دچار گرسنگی های روانی شوند. در واقع این گرسنگی کاذب است و تنها در پاسخ بدن به عادات غذایی قدیمی و تمایلات احساسی فرد ایجاد می شود.

برای مقابله با این نوع ریزه خواری بعد از عمل اسلیو، ایجاد تغییرات سالم در عادات غذایی و سبک زندگی تحت نظر متخصص تغذیه، مراجعه به یک روانشناس برای درمان این احساسات و همچنین انجام یک سری تکنیک ها برای مقابله با احساسات و گرسنگی های روانی پیشنهاد می شود.

3. کاهش مواد معدنی مورد نیاز و ضروری بدن

کمبود مواد معدنی مورد نیاز و ضروری بدن بعد از اجرای جراحی اسلیو به دلیل استخراج حداقل 70% از معده کاملا طبیعی است. جراح لاغری در چنین شرایطی برای جبران کمبود مواد معدنی از برنامه غذایی سرشار از مواد مغزی به همراه داروهای تقویتی بعد از عمل اسلیو معده کمک می گیرد.

عدم رعایت دستورالعمل های پزشکی و مراقبت های لازم بعد از اسلیو معده جهت تسریع روند درمان یعنی 1 قدم نزدیک شدن به عادت ریزه خواری. افرادی که قرار است عمل اسلیو معده را جهت کاهش وزن و درمان بیماری های مرتبط با چاقی تجربه نمایند، باید در ساعات مقرر نسبت به مصرف مکمل و داروهای تقویتی اقدام نمایند.

به یاد داشته باشید که مصرف هرگونه از داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده طبعات جبران ناپذیری را به همراه دارد. بیماران باید قبل از اجرای عمل اسلیو، جراح لاغری را در صورت مصرف داروی خاص در جریان بگذارند. امکان ایجاد تداخل بین داروهای مختلف وجود دارد؛ با در جریان گذاشتن پزشک معالج خود جهت کاهش وزن، می توانید از بروز مشکلات جدی جلوگیری نمایید.

4. عدم تجربه احساس سیری کامل بعد از عمل

 برخی بیماران اسلیوی از عدم تجربه احساس سیری شکایت دارند و این مشکل باعث می شود که ریزه خواری روی بیاورند. در واقع بعد از اسلیو معده، به دلیل کاهش حجم معده، فرد خیلی سریع احساس سیری پیدا می کند، اما این احساس برای فرد رضایت بخش نیست. در نتیجه ممکن است افراد به سمت خوردن مقادیر کوچک غذا یا خوراکی ها در طول روز کشیده شوند تا این احساس نارضایتی جبران شود.

به منظور پیشگیری از این حالت، نیاز است که یک رژیم غذایی مناسب و با تمرکز با غذاهای مغذی و پروتئینی داشته باشید، تا پس از عمل اسلیو احساس سیری کامل تری را تجربه کنید.

5. جلوگیری از افزایش سطح استرس و اضطراب

عدم تعادل و ایجاد تغییرات در ترشح هورمون های کورتیزول و آدرنالین، از دیگر علل مهم برای بروز ریزه خواری بعد از عمل اسلیو معده است. افرادی که پیش از اجرای جراحی لاغری عادت به میل کردن خوراکی های مختلف و مصرف غذاهای پرکالری در مواقع شکل گیری استرس و اضطراب داشتند، باید حتما پزشک معالج خود را جهت ارائه راهکارهای درمانی و مدیریت بهتر روند درمان در جریان بگذارند. احتمال بروز عادت ریزه خواری در چنین افرادی بعد از اجرای جراحی لاغری اسلیو بسیار بالا است.

6. تمایل به خوردن غذاهای پرکالری، پرچرب و شیرین

پس از اسلیو معده، برخی از بیماران به دلیل کم شدن مصرف غذایشان، بیشتر به سمت غذاهای پرکالری، پرچرب و شیرین می روند. این غذاها علاوه بر اینکه ارزش غذایی پایینی دارند، می توانند منجر به استپ وزن بعد از عمل اسلیو نیز شوند. از طرفی تمایل به مصرف این نوع غذاها، منجر به کاهش اشتها می شود که فرد به مرور زمان به منظور جبران انرژی از دست رفته به سمت ریزه خواری بعد از عمل اسلیو معده کشیده می شود.

به منظور جلوگیری از بروز این مشکل، همواره از غذاهای سالم و مغذی استفاده کنید و از مصرف غذاهای پرکالری جدا پرهیز کنید.

7. مصرف ناکافی ماده مغزی پروتئین

به دلیل کاهش حجم حداقل 70 درصدی از معده، نسبت جذب پروتئین از مواد غذایی در مقایسه با زمان قبل از جراحی بشدت کاهش می یابد. با کاهش حجم بسیاری از میزان پروتئین دریافتی بدن بعد از عمل لاغری اسلیو، فرد میل بیشتری به مصرف خوراکی لذیذ و خوشمزه دارد. به صورت کلی، اگر میزان پروتئین دریافتی بدن کافی نباشد، بدن میل بیشتری به مصرف خوراکی های متنوع با طمع لذیذ پیدا می کند (مکانیسم بدن).

8. تاثیرات روابط اجتماعی

تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی بعد از اسلیو معده، می تواند بر روابط اجتماعی فرد نیز تاثیر بگذارد. در اکثر مواقع، غذا خوردن بخشی از تعاملات اجتماعی افراد با یکدیگر است (مانند مهمانی ها، دورهمی ها و …) و فرد ممکن است به منظور همراه با اطرافیان خود سمت ریزه خواری کشیده شود.

به منظور جلوگیری از ریزه خواری بعد از اسلیو معده در این شرایط هم فرد باید همچنان غذای سالم و متعادل مصرف کند تا از بازگشت به عادات غذایی ناسالم و بازگشت وزن بعد از عمل اسلیو جلوگیری کند.

9. برخورداری از عادت ریزه از زمان قبل جراحی لاغری اسلیو

باید بدانید، افرادی که تحت جراحی لاغری اسلیو معده قرار می گیرند و از زمان قبل عمل دارای عادت ریزه خواری بوده اند، بعد از اجرای فرایند این جراحی چاقی ممکن است در درجه شدیدتر نسبت به انجام این عادت اقدام نمایند.

در چنین شرایطی، افراد باید این موضوع را با جراح لاغری جهت بررسی دقیق تر و آنالیز بهتر فرد برای آمادگی عمل اسلیو در میان بگذارند. ممکن است در این مرحله، پزشک معالج فرد را کاندیدای مناسب جهت اجرای عمل اسلیو نداند. در این مواقع، معمولا جراحان لاغری، انجام عمل بای پس معده را به فرد پیشنهاد می کنند.

عوارض ریزه خواری بعد از جراحی اسلیو: از بازگشت وزن تا مشکلات گوارشی

ریزه خواری بعد از عمل اسلیو می تواند عوارض زیادی را به دنبال داشته باشد که مستقیما با نتیجه جراحی در ارتباط هستند. یکی از این عوارض مربوط به کاهش تاثیرات جراحی، استپ وزنی بعد از عمل اسلیو و حتی بازگشت وزن به حالت قبلی است. از جمله سایر عوارض ریزه خواری پس از اسلیو معده بروز مشکلات گوارشی مثل دردهای معده، سوء هاضمه و نفخ است.

با در نظر گرفتن تجربیات کسانی که عمل اسلیو را برای کاهش وزن و درمان بیماری های چاقی انتخاب کرده اند و همچنین تحقیقات صورت گرفته در این راستا، عارضه های ریزه خواری بعد از انجام جراحی چاقی شامل موارد فهرست ذیل می شود:

• بازگشت وزن بعد از عمل لاغری؛
• بروز احساس پشیمانی بعد از عمل اسلیو؛
• افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع 2؛
• شکل گیری حالت افسردگی؛
• زمینه سازی برای بروز مشکلات مرتبط با دستگاه گوارش؛
• مبتلا شدن به بیماری های مغزی؛
• مبتلا شدن به بیماری های قلبی؛

راهکارهای علمی مقابله با ریزه خواری بعد از عمل اسلیو

بله، راهکارهای زیادی برای مقابله با بروز این مشکل وجود دارد. از جمله این راهکارها عبارتند از:

• از آنجا که در اکثر مواقع علت ریزه خواری بعد از اسلیو به دلیل احساسات فرد است، مراجعه به یک مشاوره تغذیه و روانشناس می تواند این مشکل را برطرف کند. 
• تمرین های مراقبه و مدیتیشن می تواند منجر به کاهش استرس بعد از عمل اسلیو و تمایل ریزه خواری شود. 
• داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل نیز در جلوگیری از ریزه خواری پس از جراحی اسلیو از اهمیت بالایی برخوردار است. سعی کنید در رژیم روزانه خود همواره از پروتئین ها، میوه ها، سبزیجات و سایر مواد غذایی سیر کننده و با ارزش غذایی بالا استفاده کنید. 
• نوشیدن آب کافی بعد از اسلیو معده و خودداری از مصرف نوشیدنی های پرکالری، به کنترل اشتها بعد از عمل اسلیو کمک شایانی می کند.

جلوگیری از ریزه خواری بعد از عمل اسلیو معده با 7 نکته

برای جلوگیری از بروز عادت ریزه خواری نیازمند ریعات تمام نکات فهرست ذیل هستید:

• پیروی از محدودیت های غذایی؛
• مصرف به اندازه پروتئین؛
• افزایش مصرف فیبر؛
• جلوگیری از حذف وعده های غذایی اصلی صبحانه، ناهار و شام؛
• نوشیدن آب کافی؛
• داشتن خواب کافی؛
• دعوت به آرامش با انجام مدیتیشن؛

+ رعایت محدودیت های لحاظ شده در برنامه غذایی

تصور افراد از عمل اسلیو معده برای کاهش وزن سریع بدون رعایت نکات مراقبتی و دستورالعمل های پزشکی کاملا اشتباه است! عمل اسلیو معده تنها 1 ابزار قدرتمند جهت قرارگیری در مسیر لاغری برای افراد مبتلا به چاقی مفرد است؛ نتیجه جراحی برای کاهش وزند نیازمند اجرای نکات مراقبتی است.

از جمله عواملی که می تواند نتیجه جراحی لاغری را تحت تاثیر قرار دهد و آن را از مسیر کاهش وزن دور کند، عدم داشتن یک رژیم غذایی مناسب و مغزی و یا عدم رعایت محدودیت های رژیم تغذیه ای تجویزی از سوی پزشک معالج است. برنامه غذایی تجویزی از سوی متخصصان حرفه ای تغذیه یا جراح لاغری تجویز می شود. در صورت عدم رعایت برنامه غذایی تجویزی از سوی متخصصان لاغری بعد از اجرای جراحی چاقی، بدون تردید با کاهش پروتئین مورد نیاز بدن و کمبود مواد معدنی ضروری رو به رو خواهید شد.

معمولا جراحان اسلیو معده، قبل از اجرای این عمل لاغری، برای افراد رژیم قبل از اسلیو معده تجویز می کند. این رژیم نوعی شبیه سازی جهت قرار گرفتن در شرایط بعد از عمل است. همچنین این رژیم به افراد کمک می کند تا خود را با شرایط جدید راحت تر تطبیق دهند.

+ نوشیدن آب کافی را فراموش نکنید

با توجه به تحقیقات صورت گرفته از محققان، مصرف اب نه تنها باعث کاهش میل افراد به مصرف مواد غذایی می شود، بلکه در مقدار کالری دریافت یهم تاثیرگذار است. همچنین باید بدانید که دفع مواد غذایی بعد از عمل اسلیو معده تا چند روز ابتدایی کمی دشوار است. اما با استفاده از رژیم غذایی مناسب و نوشیدن آب به مقدار کافی در طول روز، می توان به راحتی این مشکل را رفع کرد.

مصرف آب هنگام میل کردن وعده های غذایی ممنوع است. با مصرف آب به مدت 30 دقیقه قبل از غذا به کاهش اشتها و 30 دقیقه بعد از میل کردن غذا به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کنید.

+ ممنوعیت برای حذف وعده های غذایی اصلی

هر کدام از وعده های غذایی اصلی صبحانه، ناهار و شام نباید از برنامه تغذیه ای افراد بعد از جراحی اسلیو حذف شوند. برنامه ریزی مناسب جهت میل کردن وعده های غذایی در ساعات مشخصی از طول روز در جلوگیری از بروز عادت ریزه خواری بعد از عمل اسلیو معده تاثیرگذار است. با برقراری چنین نظمی، بدن عادت به میل کردن وعده های غذایی در ساعات مشخصی دارد. در صورت بروز هر گونه اختلال برای ساعات میل کردن وعده های غذایی، افراد جهت تامین نیازهای بدن، تمایل بیشتری به مصرف میان وعده های مختلف در دفعات زیاد دارند.

+ افزایش مصرف فیبر

معده برای هضم فیبر نیازمند مدت زمان بیشتری است؛ با افزایش مدت زمان ماندگاری فیبر در داخل معده، سیگنال سیری از طریق مغز دیرتر ارسال می شود. با کاهش ترشح هورمون های گرسنگی، می توان از ریزه خواری بعد از عمل اسلیو جلوگیری نمود.

با توجه به تجربیات کسانی که عمل لاغری انجام داده اند و تحقیقات صورت گرفته توسط متخصصین لاغری، گنجاندن مواد غذایی دارای فیبر نظیر سبزیجات، حبوبات، غلات و میوه با ترشح هورمون های اشتها جهت ارسال سیگنال گرسنگی به مغز ارتباط معکوس دارد؛ با افزایش مواد غذایی دارای فیبر، کاهش اشتها را به خود هدیه دهید.

+ داشتن خواب کافی اهمیت دارد

همان طور که در اواسط مقاله ذکر کردیم، کم خوابی از دلایل بسیار تاثیرگذار برای شکل گیری عادت ریزه خواری بعد از عمل اسلیو معده است. با کم خوابی، تعادل میان هورمون های گرسنگی و سیری بهم می ریزد. با ایجاد اختلال در روند ترشح هورمون های گرسنگی و سیری از طریق خواب ناکافی، بدن تمایل بیشتری برای میل کردن وعده های غذایی دارد.

بدن برای تامین انرژی، نیازمند استراحت در مدت زمان فرایند خواب است. از طرفی بدن در مدت زمان فرایند خوابیدن، شروع به سوخت و ساز پایه یا حالت استراحت می کند. اگر متابولیسم پایه در این فرایند به درستی اعمال نشود، بدن به اشتباه جهت تامین انرژی مورد نیاز، روی به مصرف وعده های غذایی می آورد.

در واقع با خواب کافی، علاوه بر تامین انرژی مورد نیاز بدن جهت انجام امور و فعالیت های روزانه، می توان از پرخوری های اضافه جلوگیری نمود.

+ مصرف پروتئین را از یاد نبرید!

حتما تا به حال برایتان سوال پیش آمده است که چرا جراحان لاغری اصرار به مصرف بیشتر پروتئین در دوران ریکاوری بعد از عمل اسلیو معده دارند؟ مواد غذایی که در داخل ترکیبات خود دارای پروتئین هستند، به عنوان غذاهای سیرکننده شناخته می شوند.

مصرف بیشتر پروتئین در رژیم های غذایی به بالا بردن متابولیسم بدن کمک بسزایی می کند. لازم به ذکر است که با افزایش پروتئین در برنامه غذایی خود، می توانید مدت زمان بیشتری را برای بروز احساس گرسنگی به خود ارائه دهید. همچنین باید بدانید که مصرف پروتئین بیشتر باعث کاهش ترشح هورمون های گرسنگی و اشتها می شود.

جراحان لاغری بدون تردید در رژیم های غذایی جراحی لاغری منابع پروتئینی نظیر گوشت، ماهی و تخم مرغ بعد از اسلیو معده را در نظر می گیرند.

+ مدیتیشن برای دریافت آرامش بیشتر

هدف از انجام مدیتیشن و یوگا برای کاهش استرس و اضطراب است. تحقیقات علمی ثابت کردند که با انجام یوگا و اجرای مدیتیشن، نه تنها می توانید سبک زندگی سالم خود را تقویت نمایید، بلکه باعث ایجاد تغییرات بسیار تاثیرگذار در بهبود عادات غذایی سالم شوید.

نتیجه گیری کنیم؟

ریزه‌خواری بعد از عمل اسلیو یک مشکل رایج است اما قابل کنترل. شناسایی علت ها، آگاهی از عوارض و اجرای راهکارهای علمی می تواند از بازگشت وزن و مشکلات جسمی جلوگیری کند. رعایت مراقبت های بعد از عمل اسلیو و رژیم غذایی مناسب، مصرف پروتئین کافی، مدیریت استرس و خواب منظم، پایه های موفقیت در کنترل این رفتار هستند.

پاسخ به سوالات پرتکرار ریزه خواری بعد از عمل اسلیو