آمپول ویکتوزا (Victoza) يکی از داروهای مهم و پرکاربرد در درمان ديابت نوع دو و کاهش وزن است. اين داروی تزريقی با ماده فعال ليراگرلوتايد (Liraglutide) برای کنترل قند خون و کاهش خطرات قلبی عروقی در بيماران مبتلا به ديابت به کار می رود. با گسترش بيماری ديابت در جهان، شناخت دقيق داروهايی مانند آمپول ویکتوزا برای پزشکان و بيماران اهميت زيادی پيدا کرده است. در اين مقاله به بررسی کامل نحوه عملکرد، موارد مصرف، عوارض جانبی، شرايط استفاده و تفاوت ویکتوزا با ساير داروهای مشابه نظیر آمپول مانجارو می پردازيم.
راهنمای شما ...
آمپول ویکتوزا يک داروی تزريقی از گروه آنالوگ های GLP-1 است که توسط شرکت نوو نورديسک (Novo Nordisk) توليد شده است. اين دارو برای اولين بار در سال ۲۰۱۰ توسط سازمان غذا و داروی آمريکا (FDA) برای درمان ديابت نوع دو تأييد شد. ماده فعال در ویکتوزا ليراگرلوتايد است که به صورت زيرجلدی (زير پوست) تزريق می شود. اين دارو می تواند به صورت تنها يا همراه با داروهای ديگر ديابت مانند متفورمين استفاده شود.
آمپول ویکتوزا با تقليد عملکرد هورمون GLP-1 که در روده انسان توليد م یشود، عمل می کند. اين هورمون پس از خوردن غذا ترشح شده و باعث کاهش قند خون از طريق مکانيزم های زير می شود:
اين فرآيند باعث کنترل بهتر قند خون و در بسياری از موارد، کاهش وزن نيز م یشود.
از جمله مواد تایید شده مصرف این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) می توان به درمان دیابت نوع دو در بزرگسالان، کاهش خطر حملات قلبی و سکته در بیماران دیابتی با سابقه بیماری قلبی اشاره کرد.
از جمله موارد غیر رسمی تاثیرات این دارو طبق تجربه بیماران می توان به کاهش وزن، درمان سندرم تخمدان پلي کيستيک (PCOS) در زنان چاق و بهبود حساسيت به انسولين در بيماران پيش ديابتی اشاره کرد.
هرچند آمپول Victoza به طور رسمی به عنوان داروی لاغری تأييد نشده است، ولی تحقيقات متعدد نشان داده اند که استفاده منظم از آن باعث کاهش اشتها و کاهش وزن قابل توجه می شود. در بسياری از بيماران ديابتی يا چاق، کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن در طی ۶ ماه گزارش شده است. اثر ویکتوزا بر کاهش وزن به دليل کند شدن تخليه معده و تحريک مراکز سیری در مغز است.
برای استفاده از نهایت اثرگذاری داروی ویکتوزا باید فرایند تزریق به صورت روزانه و در ساعت مشخصی انجام شود. فرقی ندارد که قصد دارید بعد از میل کردن وعده غذایی دارو را تزریق کنید یا قبل از آن. بهترین زمان تزریق آمپول ویکتوزا در ساعت خاصی از طول روز خلاصه نمی شود؛ باید بدانید که وارد شدن داروی ویکتوزا به گردش جریان خون برای کنترل دیابت نوع 1 و کمک به کاهش وزن، نیازمند برنامه ریزی منظم برای تزریق آن در یک ساعت مشخص از طول روز است.
به عنوان مثال اگر هر روز قبل از میل کردن وعده غذایی ناهار دارو را تزریق می کنید، روزهای بعدی در همان ساعتی که روز اول تزریق کردید، فرایند تزریق را مجددا تکرار کنید.
این آمپول به صورت قلم تزريقی در دوزهای مختلف (۰.۶ ميليگرم، ۱.۲ ميلی گرم و ۱.۸ ميليگرم) موجود است. هر 24 ساعت یک بار این آمپول را به زیر پوست بازو، ران یا شکم در ساعت مشخص تزریق کنید.
دوز مصرفی داروی ویکتوزا برای لاغری:
هفته | دوز توصیه شده |
---|---|
هفته اول | ۰.۶ ميلی گرم در روز |
هفته دوم | ۱.۲ ميلی گرم در روز (در صورت تحمل) |
هفته سوم | افزايش به ۱.۸ ميلی گرم در روز (در صورت تشخیص پزشک) |
افزايش دوز بايد به تدريج و با نظر پزشک انجام شود تا احتمال بروز عوارض کاهش يابد.
نحوه تزریق ویکتوزا به ترتیب مراحل زیر است:
بسیاری از مصرف کنندگان داروی ویکتوزا برای مدیریت بهتر دیابت نوع 2 و کاهش وزن، به دنبال فیلم تزریق داروی ویکتوزا جهت یادگیری و اجرای صحیح فرایند تزریق هستند. در بخش ذیل فیلم تزریق آمپول مورد نظر آورده شده است:
در صورت مشاهده علائم شديد يا غيرطبيعی مانند درد شکم شديد، زردی پوست يا استفراغ مداوم، مصرف دارو بايد قطع شده و به پزشک مراجعه شود.
عوارض شايع | عوارض کمتر رایج | عوارض نادر (اما خطرناک) |
---|---|---|
تهوع و استفراغ | شکل گیری حالت دل درد | التهاب لوزالمعده (پانکراتيت) |
اسهال يا يبوست | احساس سرگیجه | افزايش ضربان قلب |
سردرد | عرق کردن بیش از اندازه | مشکلات صفراوی مانند سنگ صفرا |
خستگی | ایجاد تغییر در مزه مواد غذایی | واکنش های آلرژيک |
بی اشتهايی | قرمز رنگ شدن ناحیه تزریق | – |
– | احساس درد در محل تزریق | – |
شکل گیری حالت تهوع و استفراغ به دلیل اختلالات ایجاد شده در عملکرد صحیح دستگاه گوارش، جز رایج ترین عوارض آمپول ویکتوزا شناخته می شود. تجربیات مصرف کنندگان نشان می دهد که در ایام ابتدایی استفاده از داروی ویکتوزا، حالت تهوع و استفراغ بیشتر صورت می گیرد. احتمال افزایش یا بهبود حالت تهوع و استفراغ در گذر زمان برای هر مصرف کننده ای وجود دارد.
احتمال ایجاد اختلال در تحرکات صحیح روده کوچک و بزرگ برای دفع مواد غذایی وجود دارد. اما جای نگرانی نیست؛ معمولا با گذر زمان این عارضه قابل حل است. عکس العمل و واکنش های بدن به ماده ناشناخته طبیعی است.
میزان اثربخشی دارو ویکتوزا برای کاهش وزن در هر مصرف کننده ای متفاوت است. در برخی از مصرف کنندگان، تاثیرگذاری داروی مذکور جهت افزایش مدت زمان احساس سیری بیش از اندازه متعارف است. باید بدانید که با افزایش مدت زمان کاهش اشتها به میل کردن مواد غذایی، مشکلاتی نظیر سوء تغذیه در حال شکل گیری هستند. کمبود مواد مغذی مورد نیاز و ضروری بدن نقش اساسی در تجربه کردن عارضه هایی نظیر احساس ضعف و بی حالی دارد. با مشاهده حالت کاهش اشتهای بیش از اندازه، باید موضوع را پزشک معالج جهت ارزیابی مجدد دوز مصرفی و ارائه راهکارهای درمانی مطرح نمایید.
نادرترین عوارض آمپول ویکتوزا، شکل گیری التهاب پانکراس است. باید بدانید که وجود مشکلات پانکراس می تواند خطر مرگ را افزایش دهد. همچنین باید بدانید که این عارضه، خطرناک ترین مشکلات دستگاه گوارشی را به همراه دارد.
ممنوعیت مصرف دارو ویکتوزا برای لاغری و مدیریت سطح قند خون زمانی است که مصرف کننده عارضه های جانبی فهرتس ذیل را مشاهده نماید:
در چنین شرایطی باید سریعا به پزشک معالج برای ارائه راهکار درمانی مراجعه نمایید.
در جدول زیر به بررسی مزایا و معایب این دارو پرداخته ایم:
ترکیبات آمپول لاغری ویکتوزا مانند سدی برای جلوگیری از افزایش مقدار چربی گلوکز خون پس از میل کردن وعده های غذایی عمل می کند. با تحریک لوزالمعده برای ترشح بیشتر ماده انسولین و ایجاد اختلال در فرایند افزایش قند خون بوسیله کاهش سطح هورمون گلوکاگون از طریق داروی مذکور، می توان به راحتی سطح قند خون را مدیریت کرد. افرادی که در حال دست و پنجه نرم کردن با بیماری دیابت نوع 2 هستند، می توانند با استفاده از داروی ویکتوزا سطح قند خون را مدیریت کنند.
تحقیقات ثابت کردند که داروی ویکتوزا تنها برای کنترل سطح قند خون موثر نیست؛ با ایجاد اختلال در دستگاه گوارش برای به تاخیر انداخت فرایند هضم غذا، می توان مدت زمان احساس سیری در مصرف کننده را افزایش داد. با تضعیف سرعت فرایند تخلیه معده، فرایند کاهش میل به مواد غذایی شکل می گیرد.
آیا می دانید که عملکرد آمپول مورد نظر تنها در کاهش وزن و کنترل دیابت نوع 2 خلاصه نمی شود؟ تحقیقات و تجربیات واقعی مصرف کنندگان نشان داده است که محدوده قرارگیری افراد برای مبتلا شدن به انواع بیماری های قلبی و عروقی بعد از مصرف داروی ویکتوزا بسیار کوچک خواهد شد.
مشکل چاقی و بیماری های مرتبط با اضافه وزن شدید درجه 1 تا 3 نظیر دیابت نوع 2، افراد را چندین قدم به محدوده قرارگیری حملات قلبی و سکته نزدیک می کند. با استفاده از این آمپول می توان خطر شکل گیری مشکلات مذکور را به حداقل برساند.
با کاهش وزن کاهش وزن 10 درصدی از کل وزن بدن و کنترل بهتر سطح قند خون، می توان به وضوح افزایش سطح انرژی را مشاهده نمود. کاهش نیازمندی فرد به مصرف داروهای تاثیرگذار جهت مدیریت سطح قند خون و کمک به لاغری از مهم ترین مزایای دارو ویکتوزا است. ورود به دنیای کاهش وزن و کنترل سطح قند خون، افزایش سطح کیفیت زندگی را به همراه خواهد داشت.
با وجود ماده فعال لیراگلوتیاد در ترکیبات هر دو دارو، میزان اثرگذاری داروی ویکتوزا جهت کنترل بهتر دیابت نوع 2 بیشتر است. از سوی دیگر میزان تاثیرگذاری آمپول ساکسندا برای کاهش وزن نسبت به ویکتوزا بیشتر است. حداکثر دوز مصرفی برای داروی ویکتوزا به صورت روزانه بیشتر از 1.8 میلی گرم نیست اما ساسکندا تا 3 میلی گرم ادامه دارد. همچنین احتمال بروز عوارض جانبی در داروی ساکسندا نسبت به ویکتوزا به دلیل دوز بیشتر، افزایش می یابد.
آمپول اوزمپيک (Ozempic) داروی مشابهی با ماده فعال سماگلوتايد است که فقط هفته ای يک بار تزريق می شود، اما ویکتوزا روزانه است. اوزمپيک اثر قوی تری در کاهش وزن دارد، ولی برخی افراد تحمل بهتری نسبت به ویکتوزا دارند.
آمپول مانجارو (Mounjaro) داروی جديدتری است که روی دو گيرنده GIP و GLP-1 اثر می گذارد، در حالی که ویکتوزا فقط روی گیرنده GLP-1 اثر دارد. مانجارو برای کنترل ديابت و لاغری شديدتر موثرتر است ولی هنوز در همه کشورها در دسترس نيست.
موارد منع مصرف قطعی برای افراد زیر است:
قیمت آمپول ویکتوزا ایرانی و خارجی با یکدیگر متفاوت است. کالاهای وارداتی از داروهای داخلی گران قیمت تر هستند. باید بدانید که نوسانات اقتصادی بر روی قیمت آمپول ویکتوزا خارجی تاثیرگذار است؛ دارو با ارز دلار تهیه می شود. لازم به ذکر است که مقدار پوشش بیمه سازمان های درمانی با در نظر گرفتن شرایط قرارداد بیمه کننده و بیمه شونده تعیین خواهد شد. احتمال تفاوت قیمت دارو ویکتوزا در داروخانه های دولتی و خصوصی پیش بینی می شود. با توجه به اطلاعات موجود، آخرین و لحظه ترین قیمت آمپول ویکتوزا در سال 1404 حداقل 3 میلیون تومان است.
آمپول ویکتوزا با اثرگذاری چندگانه بر دستگاه گوارش، ترشح انسولين و کاهش اشتها، عملکردی فراتر از يک داروی ساده دارد. با اين حال، ویکتوزا دارويی تخصصی است و مصرف آن بايد فقط تحت نظر پزشک انجام شود. توجه به عوارض جانبی، بررسی های دورهای و رعايت دقيق دوز مصرفی، نقش مهمی در ايمن بودن و اثربخشی درمان دارد.
بله. در بسياری از افراد، کاهش اشتها و کاهش وزن مشاهده شده است، هرچند اين دارو رسميت لاغری ندارد.
در بعضی موارد بله، به خصوص با انسولين و داروهای کاهش دهنده قند خون مثل گليبوريد.
خیر، اما بهتر است که برای اولین تزریق، از پرستار یا پزشک معالج برای یادگیری صحیح فرایند تزریق کمک بگیرید.