داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده نقش مهمی در حفظ سلامت معده و پیشگیری از عوارض عمل اسلیو معده دارند. مصرف برخی داروها بعد از اسلیو می تواند باعث خونریزی، تحریک معده یا کند شدن روند بهبودی شود. آگاهی از این داروها و جایگزین های ایمن، به شما کمک می کند روند نقاهت سریع تر و بی خطرتر باشد. در این مقاله، همه آنچه باید درباره داروهای ممنوعه و نکات مراقبتی بعد از عمل اسلیو بدانید، ارائه شده است.

چرا برخی داروها بعد از جراحی اسلیو معده ممنوع می شوند؟

بعد از جراحی اسلیو معده، حجم معده به طور قابل توجهی کاهش می یابد و ساختار دستگاه گوارش حساس تر از قبل می شود. در این شرایط، مصرف برخی داروها می تواند به مخاط معده آسیب بزند و خطر بروز عوارضی مانند زخم معده، خونریزی داخلی و نشت محل منگنه ها را افزایش دهد.

همچنین تغییر در میزان اسید معده و کاهش سطح جذب باعث می شود بعضی داروها، به ویژه قرص های بزرگ، به درستی جذب نشوند یا در معده باقی بمانند. از طرف دیگر، داروهای رقیق کننده خون، مکمل آهن و برخی داروهای گیاهی می توانند ریسک خونریزی بعد از عمل اسلیو را بالا ببرند.

به همین دلیل، محدودیت مصرف برخی داروها بعد از اسلیو معده برای محافظت از معده جراحی شده و تسریع روند بهبودی ضروری است و مصرف هر دارویی باید فقط با نظر پزشک انجام شود.

تغییر جذب داروها بعد از عمل اسلیو معده

پس از جراحی اسلیو معده، مسیر و سرعت عبور داروها در دستگاه گوارش تغییر می کند. کوچک شدن معده باعث می شود دارو زمان کمتری برای حل شدن و جذب داشته باشد و در نتیجه میزان ورود ماده دارویی به بدن متفاوت از قبل شود.

به همین دلیل ممکن است اثر برخی داروها کاهش یابد یا بدن واکنش غیرمنتظره ای به آن ها نشان دهد. به همین خاطر تنظیم نوع و مقدار دارو بعد از عمل اسلیو معده باید حتما تحت نظر پزشک انجام شود.

جزئیات داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده در یک نگاه

دسته بندی دارویی	نمونه دارو	علت ممنوعیت	زمان قطع مصرف
قرص های ضد ترشح و کاهش اسید معده قدرتمند	امپرازول پنتوپرازول	کاهش سرعت التیام و ترمیم بافت های صدمه دیده معده	حداقل به مدت 6 ماه
مکمل های معدنی آهن	مکمل قرص آهن	تاثیر متضاد لخته خون برای ایجاد خون ریزی و تحریک معده	چند هفته قبل از اجرای عمل اسلیو
داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی	آسپرین ایبوپروفن ژلوفن ناپروکسن مفنامیک اسید دیکلوفناک	زمینه سازی برای ایجاد زخم در معده افزایش احتمال خون ریزی در معده	14 روز قبل عمل 14 روز بعد از عمل
داروهای ضد اسهال	بیسموت ساب سالیسیلات	ایجاد اختلال در فرآیند رقیق شدن یا انعقاد خون	تا زمانیکه زخم معده به صورت کامل درمان شود
رقیق کننده خون	وارفارین ادوکسابان هپارین دابیگاتران آپی کسابان	افزایش احتمال خونریزی در قبل و بعد از عمل اسلیو به مقدار زیاد	حداقل 10 روز قبل از عمل (وابسته به نظر پزشک معالج)
کورتیکواستروئیدها	کورتیزول پردنیزولون	ضعیف شدن ساختار بافت معده احتمال خونریزی و نشت منگنه معده	تا چند هفته بعد از اجرای عمل
داروهای گیاهی	زنجبیل	افزایش احتمال خون ریزی بدن نسبت به مواد طبیعی ناشناخته	چند هفته قبل از عمل چند هفته بعد از عمل
داروهای سرماخوردگی	قرص جوشان آلکا سلتزر	دارای خواص ضد التهاب غیراستروئیدی	14 روز قبل جراحی 14 روز بعد از جراحی
کپسول های بزرگ قرص های با اثر طولانی	متفورمین پروپرانولول (به صورت مایع مصرف کنید یا قرص ها را پودر کنید و سپس با آب میل نمایید)	تحمل ناکافی معده برای هضم	حداقل 14 روز قبل از جراحی

لیست داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده

پس از انجام عمل لاغری مصرف برخی از داروها تا مدتی ممنوع است. کامل ترین لیست داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده در فهرست زیر قابل مشاهده است:

• امپرازول
• قرص آهن
• آسپرین
• داروهای آنتی بیوتیک
• داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی
• داروهای رقیق کننده خون
• کورتیکواستروئیدها
• قرص جوشان آلکا سلتزر
• بیسموت ساب سالیسیلات
• داروهای سرماخوردگی کوریسیدین
• کپسول سلکوکسیب یا سلبرکس
• قرص های درشت هیکل، کپسول های بزرگ و داروهای آهسته رهش
• داروهای گیاهی

امپرازول؛ مهم ترین داروی ممنوعه بعد از عمل اسلیو

امپروازول یکی از مهم ترین داروهایی است که مصرف آنها بعد از انواع جراحی لاغری اعم از اسلیو معده و بای پس معده ممنوع است. اصولا مصرف امپرازول تا حداقل 6 ماه بعد از عمل اسلیو ممنوع است؛ زیرا مصرف این دارو ممکن است به سیستم گوارشی یعنی معده یا روده فرد آسیب وارد می کند.

آسپرین؛ داروی ممنوعه پس از انواع جراحی

مصرف داروهایی که شامل آسپرین هستند معمولا حداقل 2 هفته پس از انواع جراحی اعم از اسلیو معده ممنوع است؛ زیرا این داروها خطر خونریزی را افزایش می دهند.  

داروهای آنتی بیوتیک

معمولا در مراقبت های قبل از عمل اسلیو، جراح لاغری از بیمار خود می خواهد که برای مدتی تا قبل از جراحی از یک سری آنتی بیوتیک ها استفاده کند تا ریسک عفونت جراحی کاهش پیدا کند. اما بیمار برای مدتی بعد از عمل اسلیو اجازه مصرف این داروها را ندارد زیر روند بهبودی را دچار اختلال می کند.

داروهای رقیق کننده خون؛ تضاد برای لخته خون و خون ریزی

داروهای رقیق کننده خون جز اصلی ترین داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده شناخته می شوند. مصرف داروهای رقیق کننده های خون نظیر آپی کسابان، هپارین، وارفارین، دابیگاتران و ادوکسابان بعد از جراحی لاغری اسلیو ممنوع است. درست است که مصرف داروهای رقیق کننده خون باعث پیشگیری و جلوگیری از لخته شدن خون می شوند اما نمی توان بدون تجویز پزشک از آن ها استفاده کرد. تحمل معده برای هضم داروهای رقیق کننده خون بسیار کم است.

به دلیل اینکه 70 الی 85 درصد از معده بعد از جراحی خارج می شود، آستانه معده برای هضم برخی از داروها مانند رقیق کننده خون بسیار کاهش یافته است. در واقع بدن نیازمند زمان برای تطبیق خود با شرایط جدید است. با توجه به حساسیت دستگاه گوارش، در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون، احتمال خونریزی داخلی پیش بینی می شود.

بعد از عمل اسلیو تنها 15 الی 30 درصد از معده باقی می ماند؛ کوچک ترین خونریزی می تواند جان بیمار را به خطر بیاندازد. شاید با یک خونریزی کوچک در زمان قبل از عمل، معده دچار مشکل نشود اما بعد از جراحی شرایط بسیار خاص می باشد. جامعه پزشکی لاغری معتقد هستند که مصرف داروهای رقیق کننده خون تا چندین هفته قبل از جراحی اسلیو متوقف شود تا میزان اثرگذاری آن ها در آینده به 0 برسد. جراحان اسلیو معده در صورت نیاز، مصرف داروهای رقیق کننده خون را بعد از گذشت چندین هفته از عمل برای بیماران تجویز می نمایند.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی 

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی که شامل مواردی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن می شود، در لیست داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده جای دارد. مصرف این دسته از داروها حداقل دو هفته قبل و دو هفته بعد از جراحی ممنوع است؛ زیرا ممکن است باعث تحریک معده و زخم معده بعد از عمل اسلیو شود که عواقب خطرناکی برای سلامتی دارد و دوره نقاهت بعد از عمل اسلیو را هم طولانی تر می کند.  البته یکی دیگر از دلایل ممنوعیت داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بعد از جراحی لاغری این است که منجر به رقیق شدن خون می شوند و خطر خونریزی بعد از جراحی را افزایش می دهند.

از جمله داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ممنوع بعد از جراحی اسلیو معده عبارت اند از:

• ایندومتاسین
• ژلوفن
• ایبوپروفن
• دیکلوفناک
• مفنامیک اسید
• ناپروکسن

مکمل آهن؛ داروی ممنوعه قبل و بعد از جراحی لاغری

به دلیل اینکه آهن موجب رقیق شدن خون و افزایش احتمال خونریزی می شود، مصرف مکمل آهن از چند هفته قبل از جراحی لاغری و بعد از آن ممنوع است.

قرص جوشان آلکا سلتزر

قرص جوشان آلکا سلتزر جزو داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی است که حاوی آسپرین نیز می باشد؛ به همین دلیل در اسامی داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده جای دارد. از آنجا که از این دارو به عنوان داروهای مسکن و ضد التهابی یاد می شود، ممکن است برخی از افراد برای کاهش درد بعد از عمل اسلیو تصمیم به مصرف این دارو بگیرند. اما باید به این نکته توجه داشته باشید که مصرف قرص آلکا سلتزر بعد از جراحی لاغری خطر خونریزی را افزایش می دهد که نتیجه آن حتی می تواند لخته شدن خون و آمبولی باشد.

بیسموت ساب سالیسیلات

از بیسموت ساب سالیسیلات برای درمان مشکلات گوارشی مثل اسهال، حالت تهوع، سوء هاضمه و سوزش سر دل استفاده می شود. اما این دارو هم جزو داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده و بای پس معده قرار دارد و در روند انعقاد خون اختلال ایجاد می کند.

کپسول سلکوکسیب یا سلبرکس

با اینکه یکی از داروهایی که برای تسکین دردهای ناشی از جراحی لاغری تجویز می شود سلکوکسیب است، اما مصرف این دارو به هیچ عنوان در صورت عدم تجویز پزشک توصیه نمی شود. زیرا مصرف سلکوکسیب بعد از عمل اسلیو علاوه بر کند کردن روند بهبودی می تواند منجر به بروز علائم گوارشی خطرناک مثل زخم معده و خونریزی شود.

داروهای سرماخوردگی کوریسیدین

در صورتی که به دلیل چاقی و شاخص توده بدنی بالا، دچار فشار خون بالا شده اید، مصرف داروهای سرماخوردگی کوریسیدن قبل و بعد از جراحی ممنوع است. اما دلیل اینکه داروهای سرماخوردگی کوریسیدن در دسته داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده جای دارد چیست؟ زیرا مصرف این نوع داروها الخصوص پس از جراحی منجر به تنگ شدن رگ های خونی می شود و این موضوع منجر به بالا رفتن بیشتر فشار خون و افزایش ریسک خونریزی و لخته شدن خون پس از جراحی اسلیو است.

کورتیکواستروئیدها

کورتیکواستروئیدها مانند کورتیزول و پردنیزولون نیز در لیست داروهای ممنوعه بعد از اسلیو معده جای دارند. زیرا این داروها به دلیل خواص ضد التهابی برای گشاد نمودن عروق خونی استفاده می شود. بنابراین در صورت مصرف این داروها بعد از جراحی لاغری ممکن است با تضعیف سیستم ایمنی منجر به کند شدن روند بهبودی شود.  البته مصرف کورتیکواستروئیدها بعد از عمل اسلیو عوارض دیگری مثل زخم معده، استئو هپاتیت و گاستریت را نیز به همراه دارد.

قرص های درشت هیکل، کپسول های بزرگ و داروهای آهسته رهش

مصرف قرص های درشت هیکل و داروهای آهسته رهش در دسته خطرناک ترین داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو قرار دارند. به دلیل استخراج حجم زیادی از معده (حداقل 70 درصد)، دستگاه گوارش تا چندین هفته فاقد تحمل قرص های درشت هیکل، کپسول های بزرگ و داروهای آهسته رهش است. هدف از تجویز و مصرف داروهای آهسته رهش، انتشار آهسته ماده در زمان طولانی مدت برای اثرگذاری بیشتر است. 20 الی 30 درصد باقی مانده از معده بعد از جراحی اسلیو، ممکن است قادر به عبور این دسته از داروها جهت جذب مواد داخلی آن ها برای افزایش سلامت عمومی بدن نباشد.

در صورت مصرف قرص های درشت هیکل، کپسول های بزرگ و داروهای آهسته رهش، با در نظر گرفتن عدم توانایی معده برای هضم و جذب آن ها، مشکل اسنداد روده صورت می گیرد چراکه در داخل دستگاه گوارش به دام می افتد. جامه پزشکان لاغری می گویند که برای جلوگیری از بروز چنین مشکلی بعد از عمل اسلیو معده، قرص های بزرگ را با کمک چاقو و قاشق پودر نمایید و سپس با آب میل کنید. همچنین اکثر جراحان لاغری اسلیو معده بعد از جراحی، داروهایی با شکل مایع برای مصرف تجویز می نمایند تا مانع از بروز اتفاقات خطرناک مانند اسنداد روده شوند.

داروهای گیاهی؛ تهدید پنهان و آسیب دور از دید

تحقیقات جامع پزشکی اثبات کرده اند که درمان های طبیعی و بدون ضرر با داروهای گیاهی در انواع جراحی ها مانند عمل اسلیو پیامد های بسیار خطرناکی را به همراه دارد. فرضیه “چون که منشأ تولید داروهای گیاهی طبیعت است، پس بدون عارضه های احتمالی جانبی بوده و باعث عدم ایجاد اختلال در درمان با مصرف دیگر داروها می باشند” کاملا اشتباه است.

نمی توان از عوارض جانبی و خطرات داروهای گیاهی فرار کرد چراکه مانند داروهای شیمیایی پیامد های جبران ناپذیری را به همراه دارند. داروهای گیاهی معروف به تهدید پنهان هستند و جایگاه ویژه میان اسامی داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده دارند.

جایگزین های ایمن دارویی بعد اسلیو

بعد از جراحی اسلیو معده، بسیاری از داروهای معمولی ممکن است ممنوع شوند تا از آسیب به معده کوچک و حساس جلوگیری شود. در این شرایط، پزشک می تواند داروهای ایمن تر و مناسب تر تجویز کند که اثرگذاری مشابه داشته باشند اما خطر خونریزی یا تحریک معده را کاهش می دهند. همیشه قبل از جایگزینی یا مصرف هر دارویی، مشورت با پزشک ضروری است تا روند بهبودی سریع تر و ایمن تر پیش برود.

آیا همه بیماران اسلیو باید مصرف داروهای ممنوعه را قطع کنند؟

پس از عمل اسلیو، نیاز هر بیمار به قطع داروهای ممنوعه متفاوت است. تصمیم درباره ادامه یا توقف داروها به وضعیت سلامت فرد، نوع دارو و نظر جراح بستگی دارد و همیشه باید تحت نظر پزشک انجام شود.

آیا دوز دارو بعد از اسلیو تغییر می کند؟

پس از جراحی، دستگاه گوارش حساس تر شده و جذب داروها تغییر می کند. گاهی لازم است دوز داروها کاهش یابد یا داروی جایگزین تجویز شود تا از عوارض جلوگیری شود و درمان موثر باقی بماند.

مصرف داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده تا چه مدت مجاز است؟

نکته ای که باید بدانید این است که جراح اسلیو مطابق با شرایط سلامتی شما ممکن است مصرف این داروها را با دوز کمتر توصیه کند یا آن دارو را با داروی دیگری جایگزین کند. اما به طور کلی مصرف داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده ممکن است به مدت 2 هفته تا 6 ماه بعد از جراحی به تعویق انداخته شود. تشخیص این موضوع که تا چه مدت باید مصرف این داروها را بعد از جراحی لاغری قطع کنید بستگی به تشخیص جراح اسلیو با توجه به وضعیت سلامتی شما دارد.

زمان شروع مجدد دارو بعد از اسلیو

بعد از عمل اسلیو معده، برخی داروها باید مدتی مصرف نشوند تا معده تازه جراحی شده فرصت ترمیم پیدا کند. زمان شروع مجدد هر دارو به نوع دارو و شرایط جسمانی بیمار بستگی دارد و حتما باید با نظر جراح یا پزشک معالج انجام شود. مصرف زودهنگام داروهای ممنوعه می تواند خطر خونریزی یا آسیب به بافت معده ایجاد کند.

علائم خطر داروی اشتباه بعد از جراحی

مصرف داروی نامناسب بعد از اسلیو می تواند با علائم هشداردهنده‌ای همراه باشد، از جمله درد شدید معده، تهوع یا استفراغ مکرر، خون در مدفوع یا استفراغ، ورم یا حساسیت غیرطبیعی. مشاهده هر یک از این علائم نیازمند مراجعه فوری به پزشک است تا از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.

اشتباهات رایج مصرف دارو پس از اسلیو

برخی اشتباهات رایج بیماران بعد از عمل اسلیو معده شامل موارد زیر است:

• ادامه مصرف داروهای قبلی بدون مشورت با پزشک
• تغییر خودسرانه دوز دارو
• مصرف داروهای بدون نسخه (OTC) بدون بررسی پزشک
• استفاده همزمان از داروهای گیاهی و مکمل ها بدون اطلاع پزشک
• خوردن قرص های بزرگ یا کپسول هایی که هضم آن ها دشوار است

این اشتباهات می توانند باعث خونریزی، زخم معده یا کاهش اثربخشی داروها شوند.

جمع بندی

بعد از اسلیو معده، مصرف برخی داروها می تواند به معده آسیب زده و جذب داروها را کاهش دهد. داروهای رقیق کننده خون، مکمل آهن، ضد التهاب و OTC (بدون نسخه) مهم ترین داروهای ممنوعه هستند. همیشه با پزشک مشورت کنید، داروهای جایگزین مصرف کنید و علائم هشداردهنده را جدی بگیرید. رعایت این نکات روند بهبودی را ایمن تر می کند.

پاسخ به سوالات متداول داروهای ممنوعه بعد از عمل اسلیو معده